Teminatlı İşlem: Tanım, Özsermaye, Serbest Teminat, Teminat Seviyesi, Teminat Tamamlama Çağrısı & Risk
Teminata dair açık bir rehber: ne olduğu, nasıl hesaplandığı, kaldıraç, özsermaye ve serbest teminatla ilişkisi, “teminat seviyesi”nin ne anlama geldiği, teminat tamamlama çağrısı/stop-out'un nasıl işlediği, ayrıca pratik örnekler ve risk kontrolleri.
Teminat: Ne Anlama Gelir
Teminat, pozisyon açmak/sürdürmek için aracı kurumunuza yatırdığınız iyi niyet depozitosudur. İşleminizin nominal değerinin bir kısmıdır ve yüzde olarak ifade edilir. Gerekli teminat aynı zamanda mevcut maksimum kaldıracı ima eder (ör. %5 teminat ↔ 1:20 kaldıraç). Kaldıraç kullanmak hem kârları hem kayıpları büyütür—dikkatli yönetin.
Kaldıraç & Gerekli Teminat
KALDIRAÇ = 1 / TEMİNAT%
- Kaldıraç 1:20 ise, gerekli teminat %5'tir.
- Gerekli teminat %10 ise, maksimum kaldıraç 1:10'dur.
Örnek: Nominal işlem değeri 20.000 $, 1:20 ile → gerekli teminat 1.000 $.
Özsermaye, Kullanılan Teminat & Serbest Teminat
- Bakiye: hesaptaki nakit (yalnızca kapatılmış kar/zarar).
- Özsermaye: Bakiye ± Açık Kar/Zarar.
- Kullanılan Teminat: açık pozisyonlara bağlı toplam teminat.
- Serbest Teminat: Özsermaye – Kullanılan Teminat (yeni işlem açmak için mevcut olan).
Örnek (bakiye 1.000 $, teminat %5, pozisyon 8.000 $):
Kullanılan Teminat = 400 $; Özsermaye başlangıçta 1.000 $; Serbest Teminat 600 $.
Açık kar/zarar = +50 $ ise → Özsermaye 1.050 $, Serbest Teminat 650 $. –50 $ ise → Özsermaye 950 $, Serbest Teminat 550 $.
Teminat Seviyesi, Teminat Tamamlama Çağrısı & Stop-Out
Teminat Seviyesi hesap sağlığını gösterir:
Teminat Seviyesi % = (Özsermaye / Kullanılan Teminat) × 100.
- %0: açık işlem yok.
- %100: Özsermaye, Kullanılan Teminata eşit → genellikle yeni işlem açılamaz.
- Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call): Teminat Seviyesi bir uyarı eşiğine düştüğünde aracı kurum uyarısı (aracı kuruma göre değişir, ör. %50 veya %80).
- Stop-Out: daha düşük bir eşikte (ör. %30), aracı kurum Teminat Seviyesini geri kazandırmak için pozisyonları otomatik kapatmaya başlar—önce en büyük maruziyet.
Teminat Tamamlama Çağrısı Ne Zaman Olur?
RİSK KONTROLLERİ
Çağrı, Serbest Teminat ≤ 0 olduğunda (yani Özsermaye ≤ Kullanılan Teminat) ya da aracı kurumun Teminat Seviyesi eşiği aşıldığında gerçekleşir.
Pratik kural:
Bakiye – Açık Zarar < Gerekli Teminat ⇒ Teminat Tamamlama Çağrısı riski.
En İyi Uygulamalar & Düzenlemeler
- Pozisyon büyüklüğü: fikir başına sermayenin ~%2,5–5'ini riske atın.
- Her zaman Stop-Loss belirleyin; zarar eden pozisyonlara ekleme (averajlama) yapmayın.
- Eşzamanlı pozisyonları sınırlayın—teminatı bağlamamak için.
- Uygun kaldıraç seçin (daha yüksek olması daha iyi değildir).
- Haberler etrafında takip edin—volatilite özsermayeyi hızla daraltabilir.
- Bölgenizin limitlerini bilin: ör. 1:30 FX gibi perakende sınırlar (teminat %3,33) ile bazı yargı bölgelerinde profesyoneller için 1:500'e kadar (teminat %0,2).
- Demo'da pratik yapın—özsermaye/serbest teminatın gerçek zamanlı nasıl davrandığını öğrenmek için.

